ਤਹਿਰਾਨ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ (ਸੈਂਟਕਾਮ) ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ, ਕਿਸ਼, ਕਿਸ਼ਮ ਅਤੇ ਅਬੂ ਮੂਸਾ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਨੇ ਦੋ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂ.ਏ.ਈ.) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਓਮਾਨੀ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਲਾਹ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ।

ਸੀਐਨਐਨ, ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੇਂਟਕਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਰਾਤ ਰਹੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਅਤੇ ਕਿਸ਼, ਕਿਸ਼ਮ ਅਤੇ ਅਬੂ ਮੂਸਾ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗਬੰਦੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੇਂਟਕਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ (ਪੂਰਬੀ ਸਮੇਂ) ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯਮਨ ਦੇ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ਮੈਕਸ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਜਲਮਾਰਗ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੂਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਚਾਰਜ ਲਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਖੁਦ ਟੋਲ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਟੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲੰਘਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਏਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੇਡ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਓਮਾਨ ਦੇ ਲੀਮਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟੈਂਕਰ ਟਰੈਕਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 26 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਇਸ ਸਮੇਂ 6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੈਕਿੰਗ ਸਮੂਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 3 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਸਕੇਗਾ।

ਬਹਿਰੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਕਈ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਹਿਰੀਨ ਰੱਖਿਆ ਬਲ ਦੀ ਜਨਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹਸੇਨ ਪਾਕਨੇਜਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਤੇਲ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਈਰਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਆਮ ਵਾਂਗ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ।

ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਨਾਰਕ, ਚਾਬਹਾਰ, ਕਿਸ਼ਮ, ਅਬੂ ਮੂਸਾ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸ਼ ਟਾਪੂ ਈਰਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਓਮਿਦੀਯੇਹ, ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ 'ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸ਼ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਕਸਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਥਾਨ ਈਰਾਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (ਆਈਆਰਜੀਸੀ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਜਾਰਡਨ, ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ, ਬਾਲਣ ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਾਇਰਨ ਵੱਜਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਬੇੜੇ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਾਰਡਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਦੋ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਈਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਲੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਯੂਏਈ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਦੋ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਠ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਂਕਰ ਓਮਾਨ ਦੇ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੋਮਬਾਸਾ ਅਤੇ ਅਲ ਬਾਹੀਆ (ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲੇਨ) ਰਾਹੀਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੂਏਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਛੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਨ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।---------------

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ