ਤਹਿਰਾਨ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਕੀਵ, 26 ਜੁਲਾਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਇਸ ਸਾਲ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਬਾਰੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਹਤ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਹਮਲਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਦੇ ਤੇਬਰ ਉਹੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਮੱਧ ਪੂਰਬ) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ, ਸੀਐਨਐਨ ਅਤੇ ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਓਮਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਹਿਲ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬੰਬਾਰੀ ਰੋਕਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ 13 ਰਾਤਾਂ ਬੰਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ 14 ਵੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (ਸੈਂਟਕਾਮ) ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗਬੰਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਚੋਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਟੋਲ ਵਸੂਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਯੂਕਰੇਨ ਵੀ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਚਾਰਟਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਸੇਂਟਕਾਮ ਨੇ ਐਕਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਪੋਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ, ਕੋਮੋਰੋਸ-ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਐਮਟੀ ਚਾਰਮੀਨਾਰ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੱਲ੍ਹ, ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ-ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਐਮਟੀ ਲਾਵਿਨ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੇਂਟਕਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਂਕਰ ਈਰਾਨ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੇਂਟਕਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੈ।

ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਰੂਸ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਹੋਦੇਦਾਹ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਕਮਰ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੱਟ 'ਤੇ ਜੀਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਯਾਨਬੂ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ ਦੇ ਤੇਲ ਪਲਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਐਕਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਬੂਤ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਰੂਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਰੂਸੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇਖੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 19 ਅਤੇ 20 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਦੋ, ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਅਰ ਬੇਸ ’ਚ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰੂਸੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ