ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਯੂਪੀਆਈ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਦੀ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤੰਜ ਕਸਿਆ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ 'ਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, 10 ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਮ।

ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਚਿਦੰਬਰਮ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਆਈ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੀਡੀਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਊਆਰ ਕੋਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਯੂਪੀਆਈ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਿਆ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸੰਬਿਤ ਪਾਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਯੂਪੀਆਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗਰੀਬਾਂ, ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਵੇਗੀ।

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਿਦੰਬਰਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਯੂਪੀਆੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਊਆਰ ਕੋਡ-ਅਧਾਰਤ ਭੁਗਤਾਨ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ, ਗਲੀ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਯੂਪੀਅਈ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯੂਪੀਅਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2016-17 ਵਿੱਚ 1.78 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 24,162 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਮੁੱਲ ₹0.07 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹314 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ, ਯੂਪੀਅਈ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 2,264 ਕਰੋੜ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ₹29.53 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਯੂਪੀਅਈ ਸਿਰਫ਼ 21 ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੂਪੀਅਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 49 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।

ਯੂਪੀਅਈ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 86 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿਅਕਤੀ-ਤੋਂ-ਵਪਾਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ₹500 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਪੀਅਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ, ਗਲੀ-ਵਿਕ੍ਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਪੀਅਈ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ