ਢਾਕਾ, 16 ਸਤੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ (ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ) ਦੇ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਜਾਇਬ ਘਰ/ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਕਲਿੱਪਿੰਗ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਮੀਰ ਗੁਲਾਮ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਗਾਈ।

ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਨੇ ਮੁਰੰਮਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਜਿਨਾਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਿੰਨ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 21 ਮਾਰਚ, 1948 ਨੂੰ ਢਾਕਾ ਦੇ ਰੇਸ ਕੋਰਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿਨਾਹ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਫੋਟੋ, 1940 ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਫੋਟੋ ਅਤੇ 1970 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਡਾਨ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਕਲਿੱਪਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 1948 ਦੇ ਉਸ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।

ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਬੰਧੂ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਰਪਿਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਸਵੀਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1974 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਿੱਪਿੰਗਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਬੂ ਤੈਯਬ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਬੀਲਦਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਫਰੇਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ 1971 ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਫੋਟੋ ਦੀ ਥਾਂ 1981 ਵਿੱਚ ਬੈਤੁਲ ਮੁਕਰਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੁਲਾਮ ਆਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕੁੱਟੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।

ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਸਕੱਤਰ ਅਰਕੋ ਬਰੂਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਫਾਤਿਮਾ ਤਸਨੀਮ ਜ਼ੁਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਗਾਈ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਲਾਮ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵੀ ਲਗਾਈ।

ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਵਿਖੇ ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਫਾਤਿਮਾ ਤਸਨੀਮ ਜ਼ੁਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਸਵੀਰਾਂ 1905 ਤੋਂ 1971 ਤੱਕ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਕੈਪਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਐਸ.ਐਮ. ਫਰਹਾਦ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨਾਹ ਦੇ 1948 ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਰੁਖ਼ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਇਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਜਾਤੀਆਤਾਬਾਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਲ (ਜੇਸੀਡੀ) ਨੇ ਵੀ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਡੁਕਸੂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਧੜੇ ਨੇ ਵੀ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹਾਲੀਆ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਜਾਂ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੀਅਰਲੈੱਸ ਜੁਲਾਈ ਸਮਾਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨਾਹ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਅਬਦੁਲ ਮਲਿਕ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ, ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਏ.ਬੀ.ਐਮ. ਓਬੈਦੁਲ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੀਯੂਸੀਐਸਯੂ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਦਾ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਮੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ