ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 20 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 20 ਅਗਸਤ, 1995 ਨੂੰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਟੱਕਰ ਹੋਈ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।

ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਡੱਬੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ। ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਚਲਾਉਣਾ ਪਿਆ।

ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਪਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰੇਲ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਰੇਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1597 - ਡੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।

1828 - ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਰਾਏ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸਮਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

1897 - ਰੋਨਾਲਡ ਰੌਸ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਐਨੋਫਲੀਜ਼ ਮੱਛਰ, ਜੋ ਕਿ ਮਲੇਰੀਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ।

1913 - ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਅਡੋਲਫ਼ ਪੇਗੌਡ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪਾਇਲਟ ਬਣੇ।

1921 - ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਪਲਾ ਬਗਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

1949 - ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।

1955 - ਮੋਰੋਕੋ ਅਤੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1960 - ਸੇਨੇਗਲ ਨੇ ਮਾਲੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1962 - ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਜਹਾਜ਼, ਐਨਐਸ ਸਵਾਨਾ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ।

1972 - ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਨੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।

1979 - ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ 23 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

1988 - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਦੀ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਚੇਅਰਮੈਨ ਗੁਲਾਮ ਇਸਹਾਕ ਖਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।

1988 - ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 6.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

1991 - ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ ਐਸਟੋਨੀਆ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1994 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਆਪਣੀ 28 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1998 - ਲਿਏਂਡਰ ਪੇਸ ਨੇ ਪੀਟ ਸੰਪ੍ਰਾਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਾਇਲਟ ਪੈੱਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।

2001 - ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਅਲੈਕਸੀ ਸ਼ਿਰੋਵ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਵਿਲਾਰੋਡੇਜ਼ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।

2002 - ਫਲਸਤੀਨੀ ਗੁਰੀਲਾ ਨੇਤਾ ਅਬੂ ਨਿਦਾਲ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

2004 - ਫੋਰਬਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੋਂਡੋਲੀਜ਼ਾ ਰਾਈਸ, ਚੀਨ ਦੀ ਵੂ ਯੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੀਆਂ।2008 - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਰੁਣਾ ਸਾਈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2008 - ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ₹22,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

2013 - ਉੱਤਰੀ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

2012 - ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਰਾਕਸ ਵਿੱਚ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ 20 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

2018 - ਅਫਗਾਨ ਬਲਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁੰਦੁਜ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 149 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।

2018 - ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਨੇ ਜਕਾਰਤਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਬਣੀ।

ਜਨਮ :

1685 - ਫਰੂਖਸੀਅਰ - ਮੁਗਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਜ਼ੀਮੁਸ਼ਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।

1799 - ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਿੰਸੇਪ - ਬ੍ਰਹਮੀ ਲਿਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼।

1915 - ਡੀ. ਦੇਵਰਾਜ ਉਰਸ - ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ 8ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

1917 - ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ - ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ।

1919 - ਬੀ.ਜੇ. ਦੀਵਾਨ - ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਰਾਜਪਾਲ।

1940 - ਰਾਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਪਚੌਰੀ - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ।

1944 - ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।

1944 - ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਜ਼ - ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ।

1946 - ਐਨ.ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣ ਮੂਰਤੀ - ਇਨਫੋਸਿਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ।

1976 - ਰਣਦੀਪ ਹੁੱਡਾ - ਅਦਾਕਾਰ।

1986 – ਤਾਨੀਆ ਸਚਦੇਵ - ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰਨ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1991 - ਗੋਪੀਨਾਥ ਮੋਹੰਤੀ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉੜੀਆ ਸਾਹਿਤਕਾਰ।

2011 - ਰਾਮ ਸ਼ਰਨ ਸ਼ਰਮਾ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ।

2013 - ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।

2014 - ਬੀ.ਕੇ.ਐਸ. ਅਯੰਗਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗ ਗੁਰੂ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ

- ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਿਵਸ (ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਜਯੰਤੀ)।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ