ਭੋਪਾਲ, 04 ਨਵੰਬਰ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਡੇਲੀ ਕਾਲਜ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ 2 ਤੋਂ 4 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਹੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 400 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰਿਆਵਾਹ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਹੋਸਬਾਲੇ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ, ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਵਿਸਥਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ, ਯੁਵਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵੇਰਵਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਇਕ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ 100 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਲਵਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ।

ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਕੁਲ ਕਾਂਗੜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵੇਦਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁਰੂਕੁਲ ਕਾਂਗੜੀ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵੈਕੋਮ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜਨਤਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਕੋਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਨੇ ਖੁਦ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਲਈ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸੱਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ', 'ਤੇਜ', 'ਵੀਰ ਅਰਜੁਨ' ਅਤੇ 'ਲਿਬਰੇਟਰ' ਨਾਮਕ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਝੂਠ, ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਡਰ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮੋਪਲਾ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਰਾਹੀਂ ਕੇਰਲਾ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ।

ਪੂਰੀ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ 23 ਦਸੰਬਰ, 1926 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਬਦੁਲ ਰਾਸ਼ਿਦ ਨਾਮਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ