ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 06 ਫਰਵਰੀ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਉਰਦੂ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਦੀਪ ਜਗਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਐਮ.ਜੇ. ਅਕਬਰ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤਾਰਿਕ ਮਨਸੂਰ, ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਉਰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਹੈਦਰਾਬਾਦ) ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਈਦ ਆਈਨੁਲ ਹਸਨ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਬਹਾਰ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕਾਮਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਰਦੂ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸ਼ਮਸ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।ਆਪਣੇ ਸਵਾਗਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ `ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ 2047 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਮਨਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਐਮ.ਜੇ. ਅਕਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਸਿੱਖੀ। ਉਰਦੂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਜਨੂੰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ 1947 ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੇ ਇਸ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਰਦੂ ਸਾਡੀ ਪਛਾਣ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਭਾਰਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਮੇਲਿਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕਾਮਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸੂਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਰੀਲੀ ਬਣਦੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਇਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਈਅਦ ਐਨੁਲ ਹਸਨ ਨੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਉਦਾਰਤਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਹਾਸੇ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੋਂ ਕੌਣ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਨਮਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤਾਰਿਕ ਮਨਸੂਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਉਰਦੂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਰਦੂ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਫਲ ਕਿਤਾਬ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਯਤਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਉਰਦੂ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਖਣਾ ਇਸਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਉਰਦੂ ਸੰਮੇਲਨ ਉਰਦੂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਵੇਗਾ।ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਰਦੂ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਿਛਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਉਰਦੂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੇਪਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਾ. ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮਸ ਇਕਬਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਦਘਾਟਨ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਡਾ. ਹਾਫਿਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਕਨਵੀਨਰ, ਖੁਸਰੋ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਡਾ. ਸ਼ਮਾ ਕੌਸਰ ਯਜ਼ਦਾਨੀ (ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਕਾਦਮਿਕ, ਐਨਸੀਪੀਯੂਐਲ) ਨੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਮ.ਏ. ਅੰਸਾਰੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ (ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਵਿਖੇ ਹਯੂਮਰਬਾਜ਼ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹਾਸ-ਰਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ’ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਮਨਮੋਹਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਜਾਵੇਦ ਹਸਨ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
