ਕੋਲਕਾਤਾ, 12 ਮਾਰਚ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਭਾਰਤੀ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇ ਨੇ ਲੇਪੀਡੋਪਟੇਰਾ ਆਰਡਰ ਦੇ ਲਾਈਕੇਨ ਪਤੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੱਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ 2 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਕਸੋਨੋਮਿਕ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਣਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਧ੍ਰਿਤੀ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗਿਆਂ ਦੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੇਪੀਡੋਪਟੇਰਾ ਵਰਗੇ ਘੱਟ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸੂਚਕ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਟੈਕਸੋਨੋਮਿਕ ਖੋਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀਕਲ ਸਰਵੇ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਨਵਨੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਰੀਜਨਲ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਸੰਤੋਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਗੋਲਿਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪਾਣੀਝੋਰਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਪੈਟਰਨ, ਸੂਖਮ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਾਈਕੇਨ ਪਤੰਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਲਾਈਕੇਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੂਚਕਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
