ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 31 ਮਈ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 1 ਜੂਨ ਦਾ ਦਿਨ ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਉੱਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ, ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸਮੂਹਿਕ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦਰ ਬੀਰ ਬਿਕਰਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇਵ, ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੀਪੇਂਦਰ ਨੇ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ, ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦਰ ਬੀਰ ਬਿਕਰਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇਵ ਨੂੰ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ : 1819 - ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਰਮਪੁਰ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।1835 - ਕਲਕੱਤਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।1874 - ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।1929 - ਨਰਗਿਸ ਦੱਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 'ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ' ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।1930 - ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡੀਲਕਸ ਟ੍ਰੇਨ, ਦ ਡੇਕਨ ਕਵੀਨ, ਬੰਬਈ ਵੀਟੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।1955 - ਅਛੂਤਤਾ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ।1964 - 'ਨਯਾ' (ਨਵਾਂ ਪੈਸਾ) ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ 'ਨਯਾ' ਸ਼ਬਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 'ਪੈਸਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।1970 - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈਰੋਲਡ ਵਿਲਸਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਚੋਣ ਸਭਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅੰਡੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ।1979 - ਇਸ ਦਿਨ, ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 90 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਗੋਰੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।1980 - ਟੈੱਡ ਟਰਨਰ ਦੇ ਕੇਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ (ਸੀਐਨਐਨ) ਨੇ 24 ਘੰਟੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।1992 - ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾਈ ਸਮਝੌਤਾ।1996 - ਐਚਡੀ ਦੇਵਗੌੜਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ 11ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।1999 - ਕੇਂਦਰੀ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ 770-256 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਕਬਰੇ ਲੱਭੇ ਗਏ।1999 - ਹਵਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਅਮਰੀਕਾ) ਵਿੱਚ ਨਰ ਚੂਹੇ ਦਾ ਕਲੋਨ ਵਿਕਸਤ।2001 - ਨੇਪਾਲੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦਰ ਵਿਕਰਮ ਸ਼ਾਹ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ। ਕਤਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੀਪੇਂਦਰ ਨੇ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਏ।2001 - ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਸੱਤਿਆ ਮਿੱਤਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।2004 - ਗਾਜ਼ੀ ਮਸ਼ਾਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਲ-ਯਾਵਰ, ਸੁੰਨੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇਰਾਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਇਰਾਕ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।2005 - ਆਪਾ ਸ਼ੇਰਪਾ ਨੇ 15ਵੀਂ ਵਾਰ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।2006 - ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਜਿਆਂਗਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸ਼ਾਂਗੀਪਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਮਾਨਵ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲੇ।2006 - ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।2006 - ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।2008 - ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।2008 - ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਚਰਚ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।2010 - ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਲਿਤ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ।2010 - ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਕਸ਼ਰਧਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੋਟਾ ਜੱਜ ਸੋਨੀਆ ਗੋਕਾਨੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ, ਇੱਕ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀਨਾਰਾਇਣ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਅਕਸ਼ਰਧਾਮ ਮੰਦਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 33 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।2014 - ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ 40 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਜਨਮ : 1927 - ਐਸ. ਮੁਖਰਜੀ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ 20ਵੇਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ।1929 - ਨਰਗਿਸ - ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ।1938 – ਬਲਦੇਵ ਵੰਸ਼ੀ – ਸਮਕਾਲੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ।1939 - ਐਸ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਬਾਬੂ - ਭਾਰਤ ਦੇ 34ਵੇਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ।1945 - ਚਿਮਨ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ - ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਲਾਹ 'ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ।1955 – ਸੁਰੇਸ਼ ਅੰਗਦੀ – ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1958 – ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ – ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।1967 – ਭਗਵੰਤ ਖੂਬਾ – ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1969 - ਕੁਰੂਵ ਗੋਰਾਂਤਲਾ ਮਾਧਵ - ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1972 – ਮਨਸੁਖ ਮਾਂਡਵੀਆ – ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।1975 - ਕਰਨਮ ਮੱਲੇਸ਼ਵਰੀ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਵੇਟਲਿਫਟਰ।1991 - ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਗਾਇਕਵਾੜ - ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ।

ਦਿਹਾਂਤ : 1969 - ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਲਕਮ ਹੈਲੀ - ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ1987 - ਖਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ1996 - ਨੀਲਮ ਸੰਜੀਵਾ ਰੈਡੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ2001 - ਬੀਰੇਂਦਰ ਬੀਰ ਬਿਕਰਮ ਸ਼ਾਹ - ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨੇਤਾ।2010 - ਬਾਲ ਰਾਮ ਨੰਦਾ, ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।2020 - ਵਾਜਿਦ ਖਾਨ - ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੋੜੀ ਸਾਜਿਦ-ਵਾਜਿਦ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ।ਵਿਸ਼ਵ ਦੁੱਧ ਦਿਵਸ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ