ਕਾਠਮੰਡੂ, 17 ਜੂਨ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਖਨਾਲ ਦੀ ਚੀਨ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਠੋਸ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਏਜੰਡਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਣਗੇ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਖਨਾਲ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਵੀ ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਹਿਯੋਗ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਵਾਰ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਖਨਾਲ ਰਾਹੀਂ, ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਨਵੀਂ ਨੇਪਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਮੰਗਿਆ: ਪਹਿਲਾ, ਇੱਕ ਚੀਨ ਨੀਤੀ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਸਮਰਥਨ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਇਹ ਗਾਰੰਟੀ ਕਿ ਬੈਲਟ ਐਂਡ ਰੋਡ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ (ਬੀਆਰਆਈ) ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੰਤਰੀ ਖਨਾਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚੀਨੀ ਹਮਰੁਤਬਾ, ਵਾਂਗ ਯੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਖਨਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਚੀਨ ਨੀਤੀ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ, 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਨ ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਬੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵਧਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਚੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਾਂਗ ਯੀ ਨੇ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜਲਾ ਗੁਆਂਢੀ ਦੂਰ ਦੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਨਾ ਜਾਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਪ੍ਰਤੀ ਚੀਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ। ਚੀਨ ਆਪਣੇ ਦੱਖਣੀ ਗੁਆਂਢੀ, ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਖਨਾਲ ਦੀ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਰਹੀ। ਖਨਾਲ ਖੁਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਪਾਰਟੀ (ਆਰਐਸਪੀ) ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਫ਼ਦਾਂ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਖਨਾਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ, ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਰਐਸਪੀ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ-ਪੱਧਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਫਤਵਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਆਰਐਸਪੀ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਚਾਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਚੀਨ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ, ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲੋਂ ਪਾਰਟੀ-ਪੱਧਰੀ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਬਲੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ। ਕੇਰੁੰਗ-ਕਾਠਮੰਡੂ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਧਿਐਨ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੈਲੇਖ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੱਕ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰਜੀਹੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚੀਨ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
17 Jun 2026
