ਕਾਰਾਕਸ (ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ), 26 ਜੂਨ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਚਾਲੀ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਡਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 235 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 1500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਭੂਚਾਲ 7.2 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 7.5 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ (ਆਫਟਰਸ਼ੌਕ) ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਐਲ ਨੈਸੀਓਨਲ, ਐਲ ਪੈਸ ਯੂਐਸਏ ਅਤੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਈਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਜ਼ਿੰਦਾ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਫਟਰਸ਼ੌਕ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ 6 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਹੈਜ਼ਰਡ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਸੰਭਾਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਫੈਕਸ਼ਨ (ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤਰਲ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ) ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10,000 ਤੋਂ 100,000 ਤੱਕ ਹੋਣ ਦੀ 42 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ 10 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ 100 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੂਚਾਲ-ਸੰਭਾਵੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਭੂਚਾਲ ਬੋਕੋਨੋ ਫਾਲਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਫਾਲਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਜੁਲਾਈ 1967 ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਕਸ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 240 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ। 1900 ਤੋਂ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ 7 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਭੂਚਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1812 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਟਨ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਪ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ। ਆਈਬੇਰੀਆ, ਏਅਰ ਯੂਰੋਪਾ, ਕੋਪਾ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਅਵੀਆਨਕਾ ਅਤੇ ਲਾਤਮ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਕਾਰਾਕਸ ਲਈ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦੁਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਜਨਤਕ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਨਤਾਲੀਆ ਮੋਲਾਨੋ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਲਈ ਸਰੋਤ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਘੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ