ਢਾਕਾ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼), 20 ਅਗਸਤ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅੱਜ 23ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ 35 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ 349 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਣਗੇ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਐਨਪੀ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਖਰੂਲ ਇਸਲਾਮ ਆਲਮਗੀਰ ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਓਲੀ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਰਨਲ ਓਲੀ ਅਹਿਮਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਜਮਾਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ 11-ਪਾਰਟੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹਨ।

ਢਾਕਾ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 8 ਅਕਤੂਬਰ, 1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹਨ। 1991 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੀਐਨਪੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਬਦਰੂਲ ਹੈਦਰ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ 350 ਸੀਟਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਆਮ ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 50 ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚਟਗਾਓਂ-4 ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ 349 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਬੀਐਨਪੀ ਕੋਲ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਹੁਮਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਖਰੂਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 70 ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪਾਰਟੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੋਟਿੰਗ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੈਂਬਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਲਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣਗੇ।

ਵੋਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਵੋਟਿੰਗ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਲਾਈਵ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੀਐਨਪੀ ਸੰਸਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਹੋਈ। ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਦਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਤਾਰਿਕ ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਖਰੂਲ ਨੇ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੱਖ ਵ੍ਹਿਪ ਨੂਰੂਲ ਇਸਲਾਮ ਮੋਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਚੋਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਈ ਵਾਰ ਬਦਲੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ, ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, 1974 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦੁੱਲਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1978, 1981 ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਿੱਧੇ ਜਨਤਕ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1978 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਉਰ ਰਹਿਮਾਨ, 1981 ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਅਬਦੁਸ ਸੱਤਾਰ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਹੁਸੈਨ ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਸ਼ਾਦ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ