ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਹਿੰ.ਸ.)। 17 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਲ 1815 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖਾਸ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਟਾਪੂ ਸੁੰਬਾਵਾ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਮਾਊਂਟ ਟਮਬੋਰਾ ਦੇ ਫਟਣ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੁਸਤ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1815 ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸਫੋਟ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਵਿਸਫੋਟ ਇੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਦੀ ਡੇਢ ਮੀਟਰ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸੁਨਾਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਵਿਸਫੋਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਵਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਸੁਆਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਕਾਰਨ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਈਆਂ।

ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਲਗਭਗ 10,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਗੰਭੀਰ ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 80,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਉਣੀ ਲਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜਲਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਿਸਫੋਟ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੌਸਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ । ਇਸ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਊਂਟ ਤਮਬੋਰਾ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵੀ ਘੱਟ ਗਈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ, 17 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਅਥਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ :

1799 - ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਪਟਨ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ 4 ਮਈ ਨੂੰ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਈ।

1941 - ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਅੱਗੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

1946 - ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

1971 - ਮਿਸਰ, ਲੀਬੀਆ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਾਈ।

1977 - ਸੁਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈ।

1982 - ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਪਣਾਇਆ।

1982 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇ ਨੇਵਾਡਾ ਟੈਸਟ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।

1983 - ਐਸਐਲਵੀ-3 ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਦੂਜੇ ਰੋਹਿਣੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪੰਧ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

1986 - ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਿਸਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਹੋਈ।

1993 - ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਐਸਟੀਐਸ-56 ਡਿਸਕਵਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ।

1995 – ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਕੁਨ, ਇਕਬਾਲ ਮਸੀਹ, ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2003 – 55 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ-ਯੂਕੇ ਸੰਸਦੀ ਫੋਰਮ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

2006 – ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਕਾਰਨ ਚਾਡ ਅਫਰੀਕੀ ਯੂਨੀਅਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।

2007 – ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ 2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

2008 - ਮਹਿੰਗਾਈ 0.27 ਫੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ 7.14 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਹਾਨੁੰਗ ਟੋਮਬਸ ਐਂਡ ਟੈਕਸਟਾਈਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ।

2008 - ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ।

ਜਨਮ :

1900 - ਬਿਨੋਦਾਨੰਦ ਝਾਅ - ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਤੀਜੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ।

1912 - ਤਕਾਜੀ ਸ਼ਿਵਸ਼ੰਕਰ ਪਿੱਲਈ - ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ।

1941 - ਆਸਾਰਾਮ ਬਾਪੂ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੰਤ।

1947 - ਮੁਥਈਆ ਮੁਰਲੀਧਰਨ - ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ।

1961 - ਗੀਤ ਸੇਠੀ - ਭਾਰਤੀ ਬਿਲੀਅਰਡਸ ਅਤੇ ਸਨੂਕਰ ਖਿਡਾਰੀ।

1990 - ਬੇਨੋ ਜ਼ੇਫਾਈਨ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੇਤਰਹੀਣ ਆਈਐਫਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ।

ਦਿਹਾਂਤ :1794 - ਵਿਲੀਅਮ ਜੋਨਸ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੂਰਬੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੋਜ ਦੇ ਮੋਢੀ।

1908 - ਰਾਧਾਨਾਥ ਰਾਏ - ਉੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ।

1946 - ਵੀ. ਐਸ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਸ਼ਾਸਤਰੀ - ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ।

1975 - ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ।

1997 - ਬੀਜੂ ਪਟਨਾਇਕ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ।

2005 - ਵਿਸ਼ਨੂੰਕਾਂਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ।

2011 - ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਭਵਾਨੀ ਸਿੰਘ - ਮਹਾਂਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ।

2013 - ਵੀ. ਐਸ. ਰਾਮਾਦੇਵੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ।

2001 - ਨਰਿੰਦਰ ਕੋਹਲੀ - ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਕਾਰ।

2021 - ਵਿਵੇਕ (ਅਦਾਕਾਰ) - ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕੇ :

-ਸਰਵੇਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਬਰਸੀ।

-ਵਿਸ਼ਵ ਹੀਮੋਫਿਲੀਆ ਦਿਵਸ।

-ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸ ਹਫ਼ਤਾ।

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ