- ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਉੱਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ : ਸੁਨੀਲ ਅੰਬੇਕਰ

- ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਖੀ

- ਕਿਹਾ ਕਿ 19 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਅੰਤ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸੀ

- ਲੋਕਤੰਤਰ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਪਟਨਾ, 24 ਜੂਨ (ਹਿੰ.ਸ.)। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਖੀ ਸੁਨੀਲ ਅੰਬੇਕਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਸੰਵਿਧਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਦੇ ਮਿੱਠਾਪੁਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ 50 ਸਾਲ: ਬਿਹਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸੁਨੀਲ ਅੰਬੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਇਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਝ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਸੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਘ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ, ਸਗੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਚੇਤਨਾ ਕਾਰਨ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਰਫ਼ 19 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਮ ਆਰਐਸਐਸ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਪੱਖੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਸੰਭਵ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਾਜ ਸੁਚੇਤ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਅੰਬੇਕਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਰਐਸਐਸ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਐਸਐਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਤਾ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲ ਵਧੇਗਾ ਜਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ।

ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕ ਸਮਾਜ ਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੁਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਬੇਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ, ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ 15 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸੱਚਾਈ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਮਾਚਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੰਘ ਦੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਫਰਜ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ, ਪਰਿਵਾਰ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।

ਜੇਪੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਨਮਾਨਿਤ :

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੇਪੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਗਾ, ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪੱਤਰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੱਸਿਆ।

ਬਿਹਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਯੁਗਵਰਤਾ ਅਤੇ ਨਵੋਉਥਾਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਲੋਕ ਅਰਪਣ :

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ, ਬਿਹਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਯੁਗਵਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਵੋਉਥਾਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਬਿਹਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਸਗੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਚੇਤਨਾ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦਰਭ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।

---------------

ਹਿੰਦੂਸਥਾਨ ਸਮਾਚਾਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ